ਸਿੱਖ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਬੀਬੀ ਸ਼ਰਨ ਕੌਰ ਜੀ ਦਾ ਨਾਮ ਅਟੱਲ ਸਾਹਸ, ਅਟੁੱਟ ਭਗਤੀ ਅਤੇ ਨਿਸ਼ਕਾਮ ਸੇਵਾ ਦੀ ਮਿਸਾਲ ਵਜੋਂ ਸਦਾ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। 1705 ਦੇ ਚਮਕੌਰ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਯੁੱਧ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵੱਲੋਂ ਦਿਖਾਈ ਗਈ ਨਿਡਰਤਾ ਖਾਲਸੇ ਦੀ ਅਸਲੀ ਰੂਹ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ — ਸੱਚ, ਇੱਜ਼ਤ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖਤਾ ਲਈ ਡਟ ਕੇ ਖੜ੍ਹੇ ਰਹਿਣਾ, ਚਾਹੇ ਮੌਤ ਸਾਹਮਣੇ ਹੀ ਕਿਉਂ ਨਾ ਹੋਵੇ।
ਉਥਲ-ਪੁਥਲ ਦੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਨਿਡਰ ਆਤਮਾ :
ਚਮਕੌਰ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਯੁੱਧ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮੈਦਾਨ-ਏ-ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਬੇਅੰਤ ਸਿੱਖ ਸੂਰਮੇ ਸ਼ਹੀਦਾਂ ਦੀਆਂ ਦੇਹਾਂ ਪਈਆਂ ਸਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਡੇ ਸਾਹਿਬਜ਼ਾਦੇ — ਸਾਹਿਬਜ਼ਾਦਾ ਬਾਬਾ ਅਜੀਤ ਸਿੰਘ ਜੀ ਅਤੇ ਸਾਹਿਬਜ਼ਾਦਾ ਬਾਬਾ ਜੁਝਾਰ ਸਿੰਘ ਜੀ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ। ਮੁਗਲ ਫੌਜਾਂ ਹਾਲੇ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਸਨ ਅਤੇ ਖ਼ਤਰਾ ਬਰਕਰਾਰ ਸੀ।ਐਸੇ ਹਾਲਾਤਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਹੀਦਾਂ ਦੇ ਅੰਤਿਮ ਸੰਸਕਾਰ ਕਰਨ ਲਈ ਅਸਧਾਰਣ ਹੌਂਸਲੇ ਵਾਲੇ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਲੋੜ ਸੀ। ਇਹ ਪਵਿੱਤਰ ਸੇਵਾ ਰਾਇਪੁਰ ਪਿੰਡ ਦੀ ਇਕ ਨੌਜਵਾਨ ਬੀਬੀ, ਬੀਬੀ ਹਰਸ਼ਰਨ ਕੌਰ ਜੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਿਰ ਲੈ ਲਈ।
ਸ਼ਹੀਦਾਂ ਦੇ ਅੰਤਿਮ ਸੰਸਕਾਰ
ਅਟੱਲ ਹੌਸਲੇ ਨਾਲ ਬੀਬੀ ਜੀ ਨੇ ਲਗਭਗ ਚਾਲੀ ਸਿੱਖ ਸ਼ਹੀਦਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਇਕੱਠੇ ਕੀਤੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ:
ਸਾਹਿਬਜ਼ਾਦਾ ਅਜੀਤ ਸਿੰਘ ਜੀ
ਸਾਹਿਬਜ਼ਾਦਾ ਜੁਝਾਰ ਸਿੰਘ ਜੀ
ਤਿੰਨ ਹੋਰ ਪਿਆਰੇ ਸਿੱਖ ਸੂਰਮੇ (ਪੰਜ ਪਿਆਰਿਆਂ ਵਰਗੇ ਸਮਰਪਿਤ ਯੋਧੇ)
ਅਨੇਕਾਂ ਖਾਲਸਾ ਸਿਪਾਹੀ
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਆਪਣੇ ਪਤੀ
ਮੁਗਲਾਂ ਦੇ ਮੁੜ ਆਉਣ ਦੇ ਡਰ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਬੀਬੀ ਜੀ ਨੇ ਹਰ ਸ਼ਹੀਦ ਨੂੰ ਪੂਰੇ ਮਰਿਆਦ ਨਾਲ ਸੰਸਕਾਰ ਕੀਤੇ। ਪੂਰਨ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਚਿਤਾ ਸਜਾਈ ਅਤੇ ਅੱਗ ਪ੍ਰਜਵਲਿਤ ਕੀਤੀ। ਇਹ ਕੰਮ ਕੇਵਲ ਸਾਹਸ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਡੂੰਘੀ ਆਤਮਿਕ ਤਾਕਤ ਵੀ ਮੰਗਦਾ ਸੀ।
ਆਪਣੀ ਸ਼ਹਾਦਤ
ਜਦੋਂ ਮੁਗਲ ਸੈਨਿਕਾਂ ਨੂੰ ਪਤਾ ਲੱਗਿਆ ਕਿ ਸਿੱਖ ਸ਼ਹੀਦਾਂ ਦਾ ਸੰਸਕਾਰ ਕੀਤਾ ਜਾ ਚੁੱਕਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਬੀਬੀ ਸ਼ਰਨ ਕੌਰ ਜੀ ਨੂੰ ਫੜਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ। ਦੁਸ਼ਮਣ ਦੇ ਹੱਥਾਂ ਪੈਣ ਦੀ ਥਾਂ, ਬੀਬੀ ਜੀ ਨੇ ਸ਼ਹਾਦਤ ਕਬੂਲ ਕੀਤੀ।
11 ਪੋਹ 24 ਦਿਸੰਬਰ ਨੂੰ
ਚਮਕੌਰ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਜੰਗ ਤੋਂ ਬਾਅਦ
ਬੀਬੀ ਹਰਸ਼ਰਨ ਕੌਰ ਦੀ ਸ਼ਹੀਦੀ
ਇਤਿਹਾਸਕ ਸਰੋਤ ਦੋ ਸੰਭਾਵਨਾਵਾਂ ਦੱਸਦੀਆਂ ਹਨ:
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਇੱਜ਼ਤ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਕੂਦ ਕੇ ਸ਼ਹੀਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ, ਜਾਂ ਮੁਗਲ ਸੈਨਿਕਾਂ ਦੇ ਹਮਲੇ ਦੌਰਾਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਹੀਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।
ਜੋ ਵੀ ਸੱਚ ਹੋਵੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕੁਰਬਾਨੀ ਖਾਲਸੇ ਦੀ ਇੱਜ਼ਤ ਅਤੇ ਨਿਡਰਤਾ ਦੀ ਅਮਰ ਮਿਸਾਲ ਹੈ।
ਵਿਰਾਸਤ ਅਤੇ ਸਮਾਰਕ
ਬੀਬੀ ਸ਼ਰਨ ਕੌਰ ਜੀ ਦੀ ਅਸਾਧਾਰਣ ਸੇਵਾ ਅਤੇ ਸ਼ਹਾਦਤ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿੰਡ ਰਾਇਪੁਰ ਵਿੱਚ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਬੀਬੀ ਸ਼ਰਨ ਕੌਰ ਜੀ ਸਥਾਪਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਪਵਿੱਤਰ ਅਸਥਾਨ ਯਾਦ ਕਰਵਾਉਂਦਾ ਹੈ:
ਚਮਕੌਰ ਦੇ ਸ਼ਹੀਦਾਂ ਦੇ ਸੰਸਕਾਰ ਦੀ ਮਹਾਨ ਸੇਵਾ, ਖਾਲਸਾ ਪੰਥ ਪ੍ਰਤੀ ਅਟੁੱਟ ਸਮਰਪਣ, ਇੱਜ਼ਤ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਜੀਵਨ ਨਿਛਾਵਰ ਕਰਨ ਦੀ ਤਿਆਰੀ।
ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਇੱਥੇ ਆ ਕੇ ਬੀਬੀ ਜੀ ਦੀ ਨਿਡਰਤਾ ਨੂੰ ਨਮਨ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਅਰਦਾਸ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਅੱਜ ਦੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਬੀਬੀ ਸ਼ਰਨ ਕੌਰ ਜੀ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਜੀਵਨੀ ਸਾਨੂੰ ਸਿਖਾਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਸਾਹਸ ਕਿਸੇ ਲਿੰਗ ਦੀ ਮੋਹਤਾਜੀ ਨਹੀਂ, ਸੰਗਤ ਅਤੇ ਕੌਮ ਪ੍ਰਤੀ ਫ਼ਰਜ਼ ਪਵਿੱਤਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਮੁਸ਼ਕਲ ਵੇਲੇ ਖੜ੍ਹੇ ਰਹਿਣਾ ਹੀ ਅਸਲੀ ਕਿਰਦਾਰ ਹੈ।
ਨਿਸ਼ਕਾਮ ਸੇਵਾ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਭਗਤੀ ਹੈ।
ਡਰ ਅਤੇ ਅਨਿਸ਼ਚਿਤਤਾ ਭਰੇ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ, ਬੀਬੀ ਸ਼ਰਨ ਕੌਰ ਜੀ ਵਰਗੀਆਂ ਰੂਹਾਂ ਸਾਨੂੰ ਯਾਦ ਦਿਲਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ ਕਿ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਅਤੇ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜ ਕੇ ਆਮ ਮਨੁੱਖ ਵੀ ਅਸਾਧਾਰਣ ਕਰਤਬ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।
No comments:
Post a Comment
Please do not enter any spam link in the comment box.