ਕਾਇਨਾਤ

ਚਿੱਟੀ ਚਾਦਰ ਅਸਮਾਨ ਨੂੰ
ਧਰਤੀ ਲਾਲ ਵਿਆਹੀ,

ਹਰੇ ਰੰਗ ਫੁਲਕਾਰੀ ਉੱਤੇ
ਰੁੱਤਾਂ ਨੇ ਖੁਸ਼ੀ ਮਨਾਈ।

ਬਦਲਾਂ ਦਾ ਘੁੰਡ ਕੱਢ
ਚੰਨ ਸੂਰਜ ਦੀ ਬਿੰਦੀ
ਮੱਥੇ ਸਜਾਈ।

ਇਸ਼ਕ ਦੀ ਰਸਮ ਸੀ,
ਰੱਬ 'ਬਾਬਲ' ਨੇ
ਸੱਜਣ, ਕਾਇਨਾਤ ਵਿਆਹੀ।

ਮੇਰੀ ਮਾਂ ਦੀਆਂ ਚੂੜੀਆਂ

ਮੇਰੀ ਮਾਂ ਦੀਆਂ ਚੂੜੀਆਂ ਦੀ ਖਨਕਾਰ

ਮੇਰੀ ਮਾਂ ਦੀ ਚੂੜੀਆਂ ਦੀ ਖਨਕਾਰ ਤੋਂ ਹੀ

ਮੈਨੂੰ ਪਤਾ ਲੱਗ ਜਾਂਦਾ – "ਮੇਰੀ ਮਾਂ ਆ ਰਹੀ ਏ।"

ਬੇਸ਼ੱਕ, ਉਹਦੇ ਨਾਲ ਦੀ ਗੁਆਂਢਣ ਨੇ ਵੀ

ਓਹੋ ਜਿਹੀਆਂ ਚੂੜੀਆਂ ਪਾਈਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ,

ਪਰ ਮਾਂ ਵਾਲੀ ਖਨਕ...

ਓਸ ਵਿੱਚ ਮਿਠਾਸ ਸੀ, ਮੇਹਰ ਸੀ,

ਜਿਵੇਂ ਦੁਆਵਾਂ ਚ ਰਲਿਆ ਰੱਬ ਹੋਵੇ।

ਮਾਂ ਦੀ ਖਨਕ – ਇੱਕ ਸੁਰ,

ਜੋ ਸਿਰਫ ਬੱਚਾ ਹੀ ਸਮਝ ਸਕਦਾ ਏ,

ਬਾਕੀ ਸਭ ਲਈ,

ਉਹ ਸਿਰਫ਼ ਚੂੜੀਆਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਹੁੰਦੀ ਏ।

ਸੁਗਮ ਬਡਿਆਲ 🌻 

ਬੇਵਕਤ ਵਕਤ

ਵਕਤ, ਵਾਦੇ, ਸੁਪਨੇ ਸਫਰ ਪੂਰੇ ਕਰਨ ਤੱਕ

ਆਪਣਾ ਵਜੂਦ ਬਦਲ ਗਏ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।

ਤੇ ਬੇਵਕਤੀ ਰੋਟੀ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਸੁਆਦ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦੀ।

ਸਮਝੌਤਿਆਂ ਦੀਆਂ ਥਪਕੀਆਂ ਨਾਲ

ਅਕਸਰ ਅਰਮਾਨ ਸੁੱਤੇ ਰਹਿ ਜਾਂਦੇ ਨੇ।

ਤੇ ਜਦੋਂ ਸੁਪਨਾ ਪੂਰਾ ਹੁੰਦਾ ਏ,

ਓਹੀ ਸੂਰਜ ਥਕ ਕੇ ਢਲ ਜਾਂਦਾ ਏ।

ਸੁਗਮ ਬਡਿਆਲ 🌻 

ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਕੰਮ" ਅਤੇ "ਮਰਦ ਦੀ ਈਗੋ

ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਕੰਮ" ਅਤੇ "ਮਰਦ ਦੀ ਈਗੋ"

ਅੱਜ ਕੱਲ੍ਹ ਦਾ ਜਮਾਨਾ ਤਾਂ ਮਿਲ ਕੇ ਚੱਲਣ ਦਾ ਆ,

ਪਰ ਅਜੇ ਵੀ ਕਈਆਂ ਦੇ ਦਿਮਾਗ 'ਚ

"ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਕੰਮ" ਅਤੇ "ਮਰਦ ਦੀ ਈਗੋ" ਵੱਸਦੀ ਹੈ।

"ਇਹ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਕੰਮ ਨੇ", "ਮਰਦ ਨਹੀਂ ਕਰੇਗਾ",

ਕੋਈ ਮੁੰਡੇ ਦੇ ਹੱਥ ਚ ਬਰਤਨ ਦੇਖੇਗਾ, ਕੀ ਕਹੇਗਾ,

ਨਾਲ ਮਿਲਕੇ ਉਹ ਕੱਪੜੇ ਛੱਤ ਤੇ ਸੁਕਾਏਗਾ, ਕੋਈ ਕੀ ਕਹੇਗਾ,

ਹਾਲੇ ਵੀ ਇਹ ਅਹੰਕਾਰ ਕਈਆਂ ਦੇ ਮਨ ਵੱਸਦੇ ਹਨ।

ਫਿਰ ਕਹਿੰਦੇ ਨੇ –

"ਸਾਡੀ ਔਲਾਦ ਸਾਨੂੰ ਪਾਣੀ ਨਹੀਂ ਪੁੱਛਦੀ…"

"ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਕਦੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤ ਨੂੰ ਸਿਖਾਇਆ ਸੀ?

ਮਾਂ ਨੂੰ ਜੇ ਧੀ ਦੀ ਥਾਂ ਉੱਠ ਕੇ ਪੁੱਤ ਨੇ ਪਾਣੀ ਪਿਲਾਇਆ

ਤਾਂ ਮਰਦਾਨਗੀ ਦੀ ਤੋਹਮਤ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗੀ,"

'ਜੇ ਆਪਣੇ ਘਰ ਦੀ ਔਰਤ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਾਉਣ ਵਿਚ

ਸ਼ਰਮ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ , ਤਾਂ ਪੱਕੀ ਰੋਟੀ ਖਾਂਦੇ ਵੀ ਕਰੋ',

ਮਰਦ 9 ਤੋਂ 6 ਦੀ ਡਿਊਟੀ 'ਚ ਥੱਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ,

ਪਰ ਔਰਤ 9 ਤੋਂ 6 ਵੀ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ,

6 ਤੋਂ 9 ਵੀ ਸਿਰਫ਼ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ,

ਉਹ ਥੱਕਦੀ ਥੋੜ੍ਹੀ ਹੈ! ਉਹ ਮਸ਼ੀਨ ਹੈ,

ਨਾ ਓਹ ਕਹਿ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਨਾ ਥੱਕ ਸਕਦੀ,

ਕਿਉਂਕਿ ਓਹ ਠਾਠ ਬਾਠ ਨਾਲ ਲਿਆਂਦੀ "ਨੌਕਰਾਣੀ" ਹੈ,

ਉਹ ਧੀ ਸਿਰਫ ਆਪਣੇ ਮਾਪਿਆਂ ਦੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ,

ਬਾਕੀ ਸਭ ਦੀਆਂ ਤਾਂ 'ਧੀ' ਕਹਿਣ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, 

ਬਾਕੀ ਨੂੰਹ. ਜਾਂ ਜੀਵਨਸਾਥੀ ਨਹੀਂ,

ਸਿਰਫ਼ ਪੋਤੇ ਪੋਤੀਆਂ ਦੀ ਮਾਂ ਬਣਨ ਲਈ ਚੁਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ,

ਜੇ ਕਹਿ ਦੇਵੇ – “ਮੈਂ ਥੱਕ ਗਈ ਹਾਂ”,

ਉਹਨੂੰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ – “ਨੌਕਰੀ ਛੱਡ ਦੇ”,

ਏਹ ਬੋਲਣ ਤੇ ਹੀ ਬੁਰੀ ਲੱਗਣ ਲੱਗਦੀ ਹੈ, 

ਜਦੋਂ ਤਕ ਨਹੀਂ ਕਿਹਾ 'ਚੰਗੀ ਹੈ '

ਪਰ ਇਹ ਨਹੀਂ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ –

"ਚਲ ਕੋਈ ਨਾ, ਅਸੀਂ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਖੜੇ ਹਾਂ,

ਜਿੱਥੇ ਤੂੰ ਥੱਕੀ, ਉੱਥੇ ਅਸੀਂ ਤੇਰਾ ਸਹਾਰਾ ਬਣਾਂਗੇ।”

ਉਹ ਲੰਬਾ ਸਫਰ ਤੈਅ ਕਰ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸਕੇਗਾ

ਜੋ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਸਟੈਂਡ ਹੀ ਨਾ ਲੈ ਸਕੇ,

ਮਿਲ ਕੇ ਚੱਲਣ ਦੀ ਲੋੜ ਸਿਰਫ਼ ਰਾਹਾਂ ਲਈ ਨਹੀਂ,

ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਬਰਾਬਰੀ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ।

ਸੁਗਮ ਬਡਿਆਲ 

ਵਕਤ – ਜਿੱਥੇ ਰੋਣਾ ਵੀ ਅੰਦਰ ਹੀ ਰਹਿ ਜਾਂਦਾ ਏ।"

"ਵਕਤ – ਜਿੱਥੇ ਰੋਣਾ ਵੀ ਅੰਦਰ ਹੀ ਰਹਿ ਜਾਂਦਾ ਏ।"


ਚੁੱਪ ਚੰਦਰੀ 'ਚ ਗੁੰਮ ਹਾਲਾਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਨੇ,
ਵਕਤ ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ ਜਜ਼ਬਾਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਨੇ।

ਤੂੰ ਹੁਣ ਬਦਲ ਗਏਂ,
ਸਭ ਦੇ ਸਾਡੇ ਲਈ ਅਲਫਾਜ਼ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਨੇ।

ਬਦਲ ਜਾਣ ਦੀ ਵਜ੍ਹਾ ਕੋਈ ਨੀ ਪੁੱਛਦਾ,
ਐਵੇਂ ਖੁਦ ਹੀ ਪ੍ਰੇਸ਼ਾਨ ਕਰਦੇ ਨੇ, ਖੁਦ ਹੀ ਸਵਾਲ ਕਰਦੇ ਨੇ।

ਮੁਸਕਾਨਾਂ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਕਈ ਦੁੱਖ ਛੁਪਾਏ ਜਾਂਦੇ,
ਰੋਣਾ ਵੀ ਅਕਸਰ ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਸੁੱਕ ਜਾਂਦੇ।

ਕੋਈ ਪੁੱਛੇ ਵੀ ਨਾ “ਕੀ ਹੋਇਆ?”,
ਕਿਉਂਕਿ ਇੱਥੇ ਦੁੱਖ ਵੀ ਸਮੇਂ ਨਾਲ ਹੀ ਗੁੰਮ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਨੇ।

ਸੱਚ ਪੁੱਛ,
ਵਕਤ ਉਹ ਜਗ੍ਹਾ ਏ –
ਜਿੱਥੇ ਰੋਣਾ ਵੀ ਅੰਦਰ ਹੀ ਰਹਿ ਜਾਂਦਾ ਏ।

ਸੁਗਮ ਬਡਿਆਲ 🌻